statcounter

       

Hydref 2004 October


Materion Iechyd

Clefyd Perfedd Anniddig (IBS)

Mae hwn yn glefyd sy’n effeithio un ymhob pump. Mae rhai yn dioddef o symptomau bob hyd yn hyn e.e pan yn bwyta bwydydd arbennig neu yn ystod adeg o straen. Gall eraill ddioddef dros gyfnod hir a rhai eraill syrthio rywle yn y canol.

Nid oes prawf sy’n dweud wrthym yn union beth sy’n achosi hyn. Y symptomau sy’n penderfynnu beth sy’n ei achosi fel arfer. Mae profion yn gallu gwneud yn siwr nad salwch megis ‘colitis’ sydd gan y claf.

Mae’n bwysig dweud wrth y meddyg os yw’r symptomau yn parhau am fwy na pythefnos. Mewn perfedd iach mae’r bwyd yn cael ei yrru ar ei ffordd gan gywasgiad rheolaidd, mae symptomau IBS yn digwydd pan nad yw’r cywasgiad yn rheolaidd.

Mae symptomau cyffredin yn cynnwys:

Poen sy’n cael ei ddisgrifio fel poen ‘colic’ Yr abdomen yn chwyddo, gyda mwy o wynt na’r arfer yn cael ei basio. Dolur rhydd neu rwymedd - mae rhai yn dioddef o hyn ar wahanol adegau. Mae symptomau eraill yn cynnwys teimlo’n sal, cur pen, chwalu gwynt, chwysigen anniddig a diffyg chwant bwyd.Nid yw pasio gwaed yn symptom o IBS ond dylid gweld meddyg os yw hyn yn digwydd. Beth yw’r driniaeth?

Mae’n gysur gwybod mai IBS sy’n achosi’r boen ac nid rhywbeth mwy seriws - os ydych yn dioddef, ewch I weld meddyg.

Ffibr - Mae rhai yn elwa o fwy o ffibr yn eu deiet yn enwedig y rhai sy’n dioddef o rwymedd. Os mai dolur rhydd yw’r broblem fe all ffibr wneud hyn yn waeth.

‘Antispasmodics’ - mae’r rhain yn gweithio trwy lacio‘r cyhyrau yn y perfedd, mae pob um gweithio’n wahanol. Os nad yw un yn gweithio mae’n werth trio math arall. Pan mae um yn gweithio gellir ei gymryd pan fo’r angen. Mae rhai yn llwyddo lledfu’r broblem trwy gadw llygad ar yr hyn y maen’t yn ei fwyta gan osgoi bwydydd sy’n creu trafferth. Gall rhai ddioddef o achos straen. Mae’r berthynas rhwng y meddwl a’r perfedd yn un cymleth. Gall cyngor a technegau ymlacio fod o fudd I rai hefyd. Am fwy o gymorth a gwybodaeth cysylltwch a:

The IBS Network, Northen General Hospital, Sheffield, S5 7AU. Ffon: 01142 611531

© All material is Copyright of “Y Bont” unless otherwise indicated at the end of the article