statcounter

       

Tachwedd 2005 November


HANES SYCAMORE TERRACE

- a elwir yn Glyndur, Dolwar a Berwynfa

Yn 1841 dengys Map y Degwm un o’r tai ym mynwent yr eglwys o’r enw Tan Llan (y tu isaf i Fferm Llansantffraid).

Y preswylydd oedd Margaret Jones, Groser. Yn l cyfrifiad ar gyfer Tan Llan yn 1851mae’n dangos mai Margaret Jones oedd pen y teulu, 73 oed, Groser (Gweddw David Jones). Hefyd yn byw yma roedd ei merch Margaret Jones.

32 oed, Gwniadwraig ddibriod. (Priodwyd yn Ebrill 1852 i Edward Jones, Labrwr) Tua’r adeg hon roedd Eglwys Llansantffraid Glyndyfrdwy am ymestyn y fynwent ac mae’n debyg iddynt dalu’r rhai oedd yn byw yn y tai, gan gynnwys Margaret Jones, i adael eu cartref. Wedyn dymchwelwyd y tai a chafodd y fynwent ei hymestyn yn sylweddol.

Cafodd Margaret fenthyg mwy na £400 o’r banc (North & South Bank, ar sgwr Corwen) ac adeiladu, erbyn 1858, bedwar o dai o’r enw Sycamore Terrace. Galwyd y tai wrth yr enw hwn am fod masarnen anferth yn sefyll o flaen rhif 1.

Efallai mai’r hyn a’i hysgogodd oedd Chwarel Penarth a oedd newydd agor yr ochr arall i’r dyffryn. Gan ei bod hi’n wraig fusnes roedd Margaret llygad tua’r dyfodol. Cododd sied hefyd (sy’n dal y tu cefn i rif 4) ar gyfer rhoi llety i nifer o letywyr- dynion a heidiodd i’r pentref i chwilio am waith.

Trodd Margaret yr ystafell ffrynt yn rhif 4 yn siop groser.

Ymhob un o’r tai bach, a osododd Margaret ar rent i deuluoedd eraill, roedd o leiaf un lletywyr yn byw, yn ogystal theulu.

Cyfrifiad 1861 ar gyfer 4 Sycamore Terrace Penteulu: Margaret Jones 83 mlwydd oed. Gweddw/Groser Merch: Margaret Jones 43 mlwydd oed Mab yng Nghyfraith: Edward Jones 43 mlwydd oed Labrwr Wyres: Elizabeth 7mlwydd oed Wyres: Margaret 2 flwydd oed A lletywyr. (i’w barhau).

Valmai Webb

© All material is Copyright of “Y Bont” unless otherwise indicated at the end of the article.