Rhagfyr 2005
8 Cyngor am Nadolig Iach
1. Annwyd y Nadolig
Adeg wych i rannu’ch
germau yw’r Nadolig! Os oes annwyd arnoch chi, ceisiwch fod yn gyfrifol
ac osgoi mynd yn rhy agos i bobl eraill. Peidiwch â chusanu pobl o dan yr
uchelwydd ar ôl parti’r swyddfa!
2. Osgoi Straen
Gall y Nadolig fod yn adeg o straen.
Os yw’r teulu’n eich gyrru’n wallgof yna peidiwch ag ymuno,
ewch ar wyliau i ddianc neu trefnwch Nadolig tawel gartref i chi yn unig.
Mae rhai pobl yn cael y Nadolig yn amser digalon iawn o’r flwyddyn, os
rydych chi neu rywun agos atoch chi’n teimlo’n ddifrifol isel cofiwch
beidio â chadw pethau ichi’ch hunan ond siaradwch gyda’ch
meddyg teulu neu’r
Samaritans www.samaritans.org. Os bydd
y Nadolig yn drychineb, cofiwch mai dau ddiwrnod yn unig fydd o a dylech feddwl
am y flwyddyn newydd sydd o’ch
blaen.
3. Osgoi effaith alcohol
I lawer o bobl mae’r
Nadolig yn golygu yfed diodydd alcohol. Gall alcohol fod yn llesol ichi, gan
helpu pobl i ymlacio, gall ychydig ohono ysgogi’r sudd treulio a llifeiriant
y gwaed i’r iau, a’ch helpu chi i dreulio gwledd y Nadolig. Os rydych
chi am leihau’r posibilrwydd o gael pen mawr, dyma ychydig o gyngor. Mae
gan y gwirodydd tywyll, melys fwy o ‘r moleciwlau cymhleth sy’n
achosi syched, cur pen, blinder, cyfog, cryndod ac edifeirwch sy’n nodweddiadol
o ben mawr nag sydd gan y diodydd golau, clir. Mae chwisgi, er enghraifft,
yn achosi ddwywaith mwy o symptomau pen mawr na’r un faint o fodca. Mae’r
gwirodydd rhatach yn waeth, yn enwedig sieri - felly gwariwch eich pres!
4. Os oes pen mawr arnoch....
Yfwch ddigonedd o
hylif i wrthweithio tueddiad alcohol i’ch sychu. Ceisiwch yfed ddwywaith
mwy o ddu’r na’r alcohol rydych wedi’i yfed. Bwytwch
rywbeth sydd â siwgr
ynddo i wrthweithio lefelau isel o siwgr yn y gwaed (dyma beth sy’n eich
gwneud i deimlo’n gyfoglyd yn y bore). Dewiswch eich hoff dabled atal
poen, cymerwch ofal o Asbirin gan ei fod yn effeithio ar y stumog, ac Iboprofen
hefyd i raddau llai. Cymerwch ffisig camdreuliad sy’n cynnwys alinate
(sy’n creu leinin i’r stumog) Gall Fitamin c a fitamin B fod o gymorth
hefyd.
5. Peidiwch â bwyta gormod
Os digwydd ichi gael
camdreuliad (llid leinin y stumog), yna peidiwch â mynd heb brydau bwyd. Bwytwch
yn rheolaidd ac osgoi bwydydd sy’n uchel mewn braster. Dewiswch brydau
bach am ddiwrnod neu ddau a pheidiwch â gorfwyta. Yfwch ddigon o ddur gyda’ch
bwyd. Peidiwch â bwyta yn yr oriau cyn ichi noswylio. Cymerwch ofal o
fwyd poeth a adawyd mewn ystafell boeth am gyfnod hir, yn enwedig bwyd m’r,
cyw a bwydydd sy’n cynnwys mayonnaise. Byddwch yn westai cyfrifol. Does
ar neb eisiau rhoi gwenwyn bwyd i’r gwesteion.
6. Diogelwch yn y gegin
Mae pawb yn cael gormod
o fwyd i mewn yn ystod Tymor y Nadolig, gan orlenwi’r oergell a’r
rhewgell. Gall hyn olygu nad yw’r bwyd yn cael ei gadw’n ddigon
oer i rwystro’r bacteria rhag lledu. Os yw eich oergell yn llawn i’r
ymylon, trowch o i’r rhif uchaf. Os rydych yn llosgi eich hunan, rhowch
y rhan a losgwyd mewn dur oer iawn ar unwaith am o leiaf 10 munud. Rhowch ‘haenen
lynu’ drosto. Os daw swigen fawr neu os bydd haen uchaf y croen wedi’i
golli dylech gael cyngor meddygol.
7. Ffitrwydd yn y gaeaf
Ceisiwch fynd am dro cyflym
bob dydd, gall hyn helpu i rwystro iselder y gaeaf.
8. Diogelwch y Goeden Nadolig
Bob blwyddyn mae
tua 1000 o ddamweiniau’n digwydd oherwydd Coed Nadolig a goleuadau. Mae
trydaneiddio, syrthio oddi ar ysgolion, a niwed i’r llygaid oherwydd ganghennau’n
ffyrdd cyffredin o gael niwed. Peidiwch â mentro na chymryd y ffordd agosaf
............ a chofiwch fod yn ofalus dros ben yn ymyl simneiau!
Sian Dolben.
© Copyright “Y Bont” unless otherwise indicated.